El erteńin búgin  oılasaq utamyz

Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesi músheleriniń úndeýin qoldaǵan qazaqstandyqtardyń ortaq ustanymy osyndaı

Qyzý qoldaý taýyp otyr Palata depýtattary Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńe­siniń merziminen buryn prezıdenttik saılaý ótkizý týraly bas­tamasyn qoldaý ótinishi boıynsha Elbasyna Qazaqstan Parla­menti Májilisiniń úndeýin joldady. Onda bylaı delinedi: Qurmetti Nursultan Ábishuly! Qazaqstan Respýblıkasy Par­la­menti Májilisiniń depýtattary, Qa­zaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń músheleri prezıdenttik saılaýdy merziminen buryn ótkizý týraly bastama kóterdi. Osyndaı usynystar Par­la­mentke elimizdiń barlyq óńir­lerinde turatyn jáne halyqtyń túrli áleýmettik toptarynyń ókil­­deri bolyp tabylatyn saılaý­shy­lardan birneshe ret túsken bolatyn. Bul bastama saıası partııalardan, azamattyq qoǵam ınstıtýttarynan, kásipkerlerden, ardagerler men jastardan qyzý qoldaý tapty. Merziminen buryn saılaý ótkizý qajettigi týraly qoǵamdyq pikir Qazaqstanǵa yqpal etip otyrǵan obektıvti geosaıası jáne syrtqy saıası jaǵdaılardy uǵynýdan týyndap otyr. Bolyp jatqan jahandyq ózge­rister olarǵa bizdiń tarapymyzdan tıisinshe den qoıýdy talap ete­di. Bul jolda tabysqa jetý halqy­myzdyń Elbasy men ol usynǵan is-qımyl baǵdarlamasy tóńiregine toptasqandyǵyn taǵy bir qýattaǵan jaǵdaıda ǵana múmkin bolmaq. Jalpyhalyqtyq bastamany depýtattyq korpýs qoldap otyr, óıtkeni, taıaý ýaqytta búkil qo­ǵam­nyń kúsh-jigeri álemdik daǵ­darystyń qaýip-qaterlerin Ota­ny­myzdy damytýdyń jańa múm­kin­dikteri men perspektıvalaryna aı­naldyrý isine baǵyttalýǵa tıis. Biz, Parlament Májilisiniń depýtattary osy saılaý Qa­zaq­stannyń memlekettiligin odan ári nyǵaıta túsý jolyndaǵy asa mańyzdy strategııalyq kezeń bolatynyna senimdimiz. Hal­qy­nyń senim mandatyna ıe bolǵan Memleket basshysynyń bastaýy­men «Qazaqstan-2050» Strate­gııa­sy men «Nurly Jol» baǵdar­la­ma­­synyń barynsha tıimdi iske asyry­lýy qamtamasyz etiletin bolady. Buǵan qosa, merziminen buryn prezıdenttik saılaý ótkizý onyń ýaqyty jóninen kezekti parla­menttik saılaýmen tuspa-tus kelýin boldyrmaýǵa múmkindik beredi. Sol arqyly saılaý naýqandarynyń sapasy men ishki saıası turaqtylyq qamtamasyz etiledi. Joǵaryda aıtylǵandardy eskere otyryp, delingen úndeýdiń sońynda, Sizden, qurmetti Nur­sul­tan Ábishuly, Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń bastamasyna qoldaý bildirýdi jáne respýb­lıkamyz Konstıtýsııasynyń 41-babynyń 3-1-tarmaǵyna sáı­kes Prezıdenttiń merziminen bu­ryn saılaýyn taǵaıyndaý týraly má­seleni qarastyrýyńyzdy ótinemiz.

Tuǵyrymyzdy bekite túseıik

Shynyn aıtý kerek, dúnıejúzilik qarjy-ekonomıkalyq daǵdarys tóńiregindegi áńgime tereńdegen saıyn  «kelesi jyly qos birdeı saılaýdy ótkizý qalaı bolar eken» degendeı sezik alyp, ishteı kúmándanyp júretinbiz. Endi, minekı... elimizdiń erteńin búginnen oılap, qalyptasqan jaǵdaıdy naqty  baǵalaı biletin azamattar aramyzda bar eken. Sarapshylar qazirgi álem qurdymnyń ústinde, dúbára dúnıe belgisizdiktiń aldynda tur dep dabyl qaǵýda. О́zimizdiń mamandarǵa júginsek, bizdiń qazaq daǵdarys degendi áli basynan keshpegen sııaqty, onyń mánin tolyq túsinip bolǵan joq tárizdi. «Qýyrdaqtyń kókesin túıe soıǵanda kóresiń» demekshi, daǵdarys bizdiń aldymyzda, bıylǵy jyldyń aıaǵy men kelesi jyly ol sharyqtaý shegi – apogeıine jetedi degen boljam jasalýda. Olaı bolsa, kitaphanashylar qaýymdastyǵy da osy bastan elimizdiń ishki jaǵdaıy men syrtqy qaýipsizdigin sergek saraptap, qaýip-qaterdiń aldyn alǵan durys dep tabýda. Sondyqtan, kózi ashyq, kókiregi oıaý azamattardyń barshasy Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesi músheleriniń prezıdenttik saılaýdy merziminen buryn ótkizý jónindegi bastamasyn tolyǵymen qoldaıdy degen senimdemiz. Al, jahandyq syn-qaterler esik qaǵyp turǵan qazirgideı kúrdeli ýaqytta, álemde turaqsyzdyq oryn alǵan búgingideı ótpeli kezeńde osy bastan tuǵyrymyzdy bekitip, betimizdi ashyp alǵannyń nesi aıyp! Elbasymyz elimizdiń bola­sha­ǵyna, memleketimizdiń ornyqty damýyna baǵyttalǵan strategııalyq baǵdarlamalardyń barshasyna ózi bastamashy ekenin halqymyz jaqsy biledi. Endeshe, sol baǵ­dar­lamalardy sońyna deıin jetkizýdi Elbasynyń ózine tapsyryp, jańadan mandat bergenimiz jón emes pe! Sol arqyly biz eldegi turaqtylyq pen birlikti kúsheıte túsemiz. Al turaqtylyq pen birlik dál qazirgi alaǵaı da bulaǵaı zamanda 100-den astam etnos ómir súrip jatqan, 20-ǵa tarta konfessııasy bar Qazaqstanǵa aýadaı qajet. Onyń ústine bárimiz bilemiz, kóp zamannan beri ózimiz de kýámiz – Nursultan Ábishuly basymyzǵa túsken buǵan deıingi de qıyn jyldardan, tuıyqqa tiregen neler bir tyǵyryqtan elin de, halqyn da aman-esen alyp shyǵyp edi ǵoı! Bul aýmaly-tókpeli daǵdarystan da bizdi aman shyǵaratyny kámil. Sol úshin de prezıdenttik saılaýdy merziminen buryn ótkizý týraly bastamany elimizdiń kitaphanashylary da der shaǵynda kóterilgen usynys dep, qoldaý bildirýde. Álibek ASQAROV, jazýshy, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq kitaphanasynyń bas dırektory.

Halyqtyń taǵdyryn sheshetin saılaý

Keshe Ulttyq ǵy­lym akademııasynda bir­qatar akademıkter bas qos­qan otyrys ótti. Oǵan QR UǴA prezıdenti Mu­rat Jurynov, UǴA-nyń tóralqa múshesi, aka­­de­mık Erenǵaıyp Shaıhýtdınov, aka­de­­mık­­ter Alshynbaı Ra­qy­­­shev, Nıkolaı Iva­­nov qaty­syp, Ult­tyq ǵy­­lym akademııasy da saı­laýdy bıyl mer­ziminen buryn ótkizýdi qol­daı­tyndyǵy jaıly tóralqanyń sheshimin jarııa etti. Basqosýda QR UǴA prezıdenti Murat Jurynov keshe Astanada ótken Demokratııalyq kúshterdiń «Qazaq­stan-2050» jalpyulttyq koalısııasy otyrysyna qaty­syp, Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizý týraly usynysyn qoldaǵanyn jetkize kele, ony ótkizýdiń qajettiliginiń negizgi eki sebebine toqtaldy. – Birinshiden, elimizde kelesi jyly prezıdenttik jáne parlamenttik saılaýlar ótýi tıis. Biraq Konstıtýsııalyq zań boıynsha bir jylda memlekettik dárejedegi eki saılaý ótkizýge bolmaıdy. Endeshe, bıyl ne parlamenttik, ıa bolmasa prezıdenttik saılaý ótýi kerek. Al prezıdenttik saılaý eldiń taǵdyry úshin mańyzdy. Sondyqtan prezıdenttik saılaý 2015 jyly ótkeni durys. Ekinshi sebebi, ekonomıkalyq jaǵdaıǵa qatysty. Qazir halyqaralyq jaǵdaıda Reseıge qoıylǵan sanksııalarǵa baılanysty álemdegi alpaýyt memleketter  munaıdyń baǵasyn túsirdi. Sonyń saldarynan Reseıdiń rýbli eki ese qunyn joǵaltty. Soǵan sáıkes, ondaǵy qarapaıym halyqtyń turmysy da eki ese tómendedi. Biraq Qazaqstanda, shúkir, ondaı jaǵdaı joq. Teńge ornynda, ekonomıka ornynda. Halyqtyń jaǵdaıyn birqalypty ustap turý úshin Ulttyq qordan Elbasy qomaqty qarjy bóldi, – dedi akademık M.Jurynov. Odan ári ol bolashaqta halyqaralyq, ekonomıkalyq ártúrli jaǵdaılardyń  bolýy múmkindigin, sondyqtan ondaı qıyndyqtyń aldyn alyp, etek-jeńimizdi jınaý qajettigin aıta kelip, prezıdenttik saılaýdy bıyl ótkizý máselesi oryndy kóterilip otyrǵanyn alǵa tartty. Bul saılaýdy tez arada jáne Qazaqstan halqynyń birligin, onyń ekonomıkalyq, saıası jaǵdaıyn ýshyqtyrmaı jaqsy ótkizýge barlyq múmkindikter bar, dedi ol. Murat Jurynovtyń aıtýynsha, jalpy Qazaqstan shyǵaratyn ishki jalpy ónimniń quny 189 mlrd. dollar desek, kindik Azııanyń tórt memleketin qosqanda olardyń IJО́-si 81 mlrd. dollar. Iаǵnı, Qazaqstan shyǵaratyn ónimniń jartysyna da jetpeıdi. Al halqynyń sany bizden úsh ese kóp bolsa da daǵdarysqa deıingi Ýkraınada 164 mlrd. dollardy quraǵan eken. Mine, sondyqtan bıyl prezıdenttik saılaýdy, kelesi jyly parlamenttik saılaý­dy uıymshyldyqpen ótkizýge múmkindik bar. Gúlzeınep SÁDIRQYZY, «Egemen Qazaqstan». ALMATY.

Senim kópiri

Qazaqstan halqy Assambleıasy kótergen Qazaqstan Prezıdentin saılaý­dy merziminen buryn ótkizý máselesi  –  el múddesimen ózektes, ýaqyt synymen sabaqtas bastama. Elbasy saılaýyn aldyn ala ótkizý – ekonomıkalyq jáne saıası qajettilik. Búgingi tańda alpaýyt elderdiń ózin oılandyryp otyrǵan qarjylyq daǵdarys qarqyndamaı saılaý ótkizip alý – el bıýdjeti úshin ǵana emes, tynyshtyǵy men turaqty damýy úshin de tıimdi. Boljam boıynsha, daǵdarystyń sharyqtaý shegi 2016-2017 jyldarǵa sáıkes kelmek.  Onyń ústine, ýaqyt pen alys-jaqyn memleketterdegi saıası turaqsyzdyq táýelsiz elimizdiń adymdy alǵa basýyn, qalyptasqan ishki-syrtqy saıasatynyń odan ári qaraı júıeli jalǵastyrylýyn talap etip otyr. Mine, osy turǵydan alǵanda, prezıdenttik saılaýdyń bıyl ótkizilýi elimizdi damytýda mańyzdy ról atqaratynyna senimdimin. Sebebi, bul saılaý syrtqy ekonomıkalyq daǵdarystyń keri yqpalyn tabysty eńserýge kómektesedi dep oılaımyn. Árıne, zań boıynsha Elbasy ǵana saılaýdy taǵaıyndaı alady. Sheshim shyqqannan keıingi 2 aı ishinde saılaý ótýi tıis. Al saılaýdyń ózine keletin bolsaq, «ótkel ústinde at aýystyrmaıdy» degen ustanym bar. Dál qazirgi tańda Elbasyn qoldaý – eldikti qoldaý. Nursultan Ábishuly – táýelsizdik tarıhyn elimen birge jasasyp kele jatqan tarıhı tulǵa. Búgingi basshynyń kóregendigi men keleshekti boljaı alatyn erekshe qasıetiniń, sabyrly saıasatynyń nátı­je­sinde búginde Qazaq eli Máńgilik El bolý jolynda alǵa qaraı qaryshty adymdap keledi. Álemniń 69 elimen dıplomatııalyq qarym-qatynas ornatyp otyrǵan Qazaqstan dos súısinip, dushpan kúıinetin joǵary je­t­istikterge qol jetkizdi. О́tken jyl­dyń aıaǵynda jarııalaǵan halyqqa Joldaýynda Elbasy Úkimetke naqty tapsyrma berip qana qoımaı, problemalardan shyǵýdyń joldaryn da naqtylady. Prezıdentke strategııalyq maqsat-mindetterin júzege asyrýǵa múmkindik berýimiz kerek. Esh nárse máńgilik emes, árıne. Biraq dál qazirgi ýaqytta biz durys tańdaý jasaýymyz shart. Qalyń qazaqtyń qaımaǵy buzylmaǵan Ońtústik ólkesi Nursultan Ábishulynyń saılaýǵa túskenin qalaıdy jáne ony tolyq qoldaıdy. Ár kelgen sapary jurtshylyqqa jylylyq pen shýaq,  eńbek adamdaryna senim men serpilis syılaıtyn Elbasynyń qaıta saılanýy elimizdegi turaqtylyq pen damý faktorynyń negizi. Bul –  halyq tilegi. El basqarý – ekiniń biriniń qolynan kelmeıtin is. Qabanbaı batyrdyń «Basshy bireý bolý kerek, basqasy basshyǵa tireý bolý kerek» degen sózin este ustaǵan durys. Bul saılaý eldiktiń, ulttyq birliktiń tarazyǵa túser sáti. Sondyqtan, Elbasyn tańdaý – eltanymdylyq pen yntymaq-birliktiń eren úlgisi. Nursultan Ábishuly Nazarbaev – fenomen, dúnıejúzilik saıası arenadaǵy basshylar sanasar syıly saıasatker. Ulttyq qundylyqtardy baǵalaı, álemdik saıası oqıǵalardy baǵamdaı alatyn, tabıǵatynan talantty basshy. Aqyldylyǵy men alǵyrlyǵyn, tereń bilimi men tájirıbesin el múddesine jumsap kele jatqan izdenimpaz jan. 2050 jylǵa deıingi strategııalyq jospardy túzýi onyń alysty boljaı alatyn kóregendilik qasıetin tanytty. Ol osy kúnge deıin bergen ýádelerin oryndady, oryndap ta keledi. Budan keıin de el úshin qyzmet etpekti basty maqsat etip ustanary aqıqat. Biz tek qoldaımyz. Dál qazir N.Nazarbaevqa balama joq. Ol –  aksıoma. Biz, Ońtústik Qazaqstan memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtynyń ujymy Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń prezıdenttikten úmitker bolyp tirkelýin qalaımyz. Osy ótinishimizdi qanaǵattandyrýdy yjdaǵattylyqpen suranamyz. Ońalbaı AIаShEV, Ońtústik Qazaqstan memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtynyń rektory, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, professor, oblystyq máslıhattyń depýtaty. ShYMKENT.